Kripto para vs Devlet tarafından çıkarılan dijital para

[standardnepo]

Yazar: GazetaBitcoin
Orjinal Konu: Cryptocurrency vs digital money issued by the State


Modern dünyada bir hayalet dolaşıyor, kripto anarşinin hayaleti - Tim May

Bu konuyu diğer konum olan Devletler Al-Satçılar için geliyor! başlığının “ikinci bölümü” olarak açıyorum. İçeriği yazmamda bu thread’i (bu başlığı) okumamın da etkisi oldu: Devletler neden kripto para birimlerini kullanmıyor?.

Hükümetler kripto para birimlerini (cryptocurrencies) kullanmak istemiyor: en azından merkeziyetsiz olanları. Çünkü her şeyi kontrol etmek istiyorlar - kişisel bilgilerden veriye ve paraya kadar olan herşeyi. Devlet tarafından verilmiş bir kimlik (ID) olmadan hiçbir şey yapamazsınız: okula gidemez, araba kullanamaz, evlenemezsiniz. Hükümetler, finansal bilgiler de dahil olmak üzere vatandaşlarının tüm verilerine ihtiyaç duyar. Bu sebepten ötürü hükümetler, nakit parayı mümkün olduğunca ortadan kaldırıp yerine kredi / banka kartlarını yaygınlaştırmaya çalışıyor. Dijital işlemler bankalar tarafından sürekli kayıt altına alınırken, nakit paranın takibi zordur. Bankalar hükümetlerin bir uzantısı gibi çalışarak, yetkililerin insanlar hakkında talep ettiği bilgileri onlara sağlar.

Kripto para birimlerindeki hype’ı fark eden, insanların giderek dijital para birimlerini kullanmaya başladığını gören hükümetler bazı adımlar atarak vatandaşlarına benzer para birimlerini sunmaya başladılar. Ancak bunlar merkeziyetsiz veya anonim ya da takma adlı kullanıma imkân sağlayan merkeziyetsiz kripto paralar değil -- hükümetler bir merkezi yapıya bağlı, dolayısıyla takip edilebilir ve vatandaşların kimlikleriyle bağlantılı ve hükümetin kendi tarafından belirleyebileceği kripto para birimleri sunmak istiyor. Örnek olarak Venezuela’nın Petro’suna, Rusya’nın CryptoRuble’ına, Japonya’nın J-Coin’ine veya Çine bakabilirsiniz.

Tabii ki devlet tarafından çıkarılan dijital para birimleri, kripto para birimlerinin tam tersi ve aralarında çok fark var. Hepsini saymak zor, bir kısmına bakalım:
- kripto paralar, bankalar ve hükümetler tarafından dayatılan kölelikten insanları kurtarmayı, aracıları ortadan kaldırmayı ve kişiden kişiye doğrudan (P2P) transferleri kolaylaştırmayı amaçlar; hükümetler tarafından çıkarılan dijital para birimleriyse güvenilir üçüncü taraflara (bankalara) dayanır, insanları köleleştirmeye devam etmek ve gerçekte baskı altında tutulurken onlara özgürlük illüzyonu vermek üzere tasarlanmıştır;
- kripto para birimleri, kullanıcılarına anonimlik / takma ad sağlar. Private key’ini tutan kullanıcılar varlıklarının gerçek sahibidir. Ancak hükümetler tarafından çıkarılan dijital parabilirimleri, sahiplerine private key sunmaz, bu para birimleri takip edilebilir, ve madenciliği yapılamaz (bunun yerine bankalar tarafından tutulur);
- kripto para birimleri (çoğu), enflasyonu önlemek için sınırlı sayıda coin’e sahiptir. Ancak hükümetler tarafından çıkarılan dijital para birimleri sınırlı sayıda olmayacaktır, çünkü hükümetler deflasyon değil enflasyon ister. Bunun nedeni enflasyonun birçok insanın farkında bile olmadan desteklediği dolaylı bir vergi olması. İnsanları doğrudan bir vergiyi kabul etmeye zorlamak dolaylı bir vergi uygulamaya kıyasla çok daha zor; dolaylı verginin farkına bile varılmaması durumunda ise hükümetlerin işi çok daha kolaydır;
- kripto para birimlerinin değeri serbest piyasa (en azından şimdilik öyle olmalı; balinaları şuanlık düşünmeyelim) tarafından belirlenir; hükümetlerin çıkardığı dijital paralar ise devlet tarafından belirlenir.

Liste böyle uzayıp gidiyor.

Kripto para birimleri ve devletler tarafından çıkarılan dijital para birimleri arasındaki tek ortak nokta, her ikisinin de fiat paradan kurtulmak istemesidir. Ancak tamamen farklı nedenlerden ötürü: kripto para birimleri yozlaşmış sistemi komple değiştirmek isterken hükümetler sistemi korumak ama bunu farklı bir finansal araçla yapmak istiyor.

Bu gelecek kripto anarşinin Kurucu Babaları (The Founding Fathers) olan Cypherpunk’lar tarafından uzun zaman önce görülmüştü. Eğer yozlaşmış fiat parayı kullanmayı reddedenlerden biriyseniz, yine devletler tarafından çıkarılan dijital para birimini kullanarak sizi kandırmalarına izin vermeyin!

Ayağa kalkın, dikenli tel çitlerinizden başka kaybedecek hiçbir şeyiniz yok! (Tim May, Kripto Anarşist Manifesto, 1988)

[Devamı gelecek]

[GazetaBitcoin]

Dört başlıktan oluşan serimin ikincisini çevirdiği için standardnepo’ya teşekkür ederim. Yazımın farklı bir yerel dile çevrilmesi benim için büyük bir onur.

Bu dört başlıktan oluşan serinin oldukça yararlı olduğunu düşünüyorum. Bir çok kişinin Bitcoin’i ve Bitcoin tarihini öğrenmesine yardımcı olacak.

Bu yazı özellikle devletlerin CBDC çıkarmaya başladığında birçok ülkenin karşı karşıya kalacağı tehlikelere dikkat çekiyor. Devletin halka kripto para sunacağı düşüncesi birçok kişiyi etkileyebilir; ancak bu yazı hiçbir hükümetin vatandaşlarına gerçek anlamda kripto para sunmayacağını anlamamıza yardımcı oluyor. Hükümetler insanları yalnızca kontrol etmek istiyor, özgürleştirmek değil. Bu yüzden bu yazıyı bir uyarı olarak görün. CBDC dönemi geliyor ve hükümetler tarafından kandırılmamak için hepimizin buna hazırlıklı olması gerekiyor!