Giffen Paradoksu

[Silence Scream]

Ekonomide bir çok paradoks bulunmakta arkadaşlar. Aklıma geldi de forumda bunun bazı tanıtıcı konularını yapabilirim (ve belki bu Leg olmama yardımcı olabilir ) ilk aklıma gelen Giffen Paradoksundan bahsedelim biraz :

Normalde talep ile fiyat ters kolerasyondadır bilirsiniz. Bir ürünün fiyatı ne kadar fazlaysa zamanla ona olan talep ekonomik nedenlerle azalacaktır. Fiyat düşmeye başlayınca, ona olan talep artmaya başlayacaktır.

Peki bir ürünün fiyatı artıyor ve talep de artıyorsa bu durumda ne olacak? Bizim ülkemiz özelinde konuşacak olursak bir dönemde araç fiyatlarının arttığı ve taleplerin de (kâr edebilme amaçlı) arttığı dönemi örnek gösterebiliriz. 

Veya İrlanda’da olan patates krizi (200 yıl kadar önce) nedeniyle sağlam kalan patateslere olan ilgi ile hem talep artmış hem de fiyat artmıştı. Bu kıtlık yüzünden o dönemde 1.1.5 milyon insan açlık ve açlık sebepli hastalıklar yüzünden öldüler. İşte bu vakadan sonra İngiliz ekonomist Robert Giffen’i olayı analiz etmeye itti.

Ülkemiz özelinde ise bir örnek daha şu verilebilir. Et fiyatlarının pahalılığı nedeniyle alternatif gıdaya yönelen halkımız tavuğa olan ilgiyi, talebi arttırıp, tavuk fiyatlarının artmasını sağlamıştır. Ancak yine kırmızı ete göre uygun olan tavuk hala daha fazla ilgi görmekte, bu da Giffen etkisine örnek olarak verilebilecek olaylardan birisini oluşturmaktadır.



Kısaca özetlersek bazı durumlarda talep ile fiyat birlikte artış gösterir. Bu mallara Giffen Malları, bu olaya Giffen Paradoksu denir.

Kaynak : https://www.stratejivefinans.com/giffen-paradoksu-kuresel-boyuttaki-ve-turkiye-ekonomisindeki-vakalarin-analizi/

[karabiber]

Bu paradoksa güncel örneği 2020-2024 yılları arasında Türkiye ekonomisini gösterebiliriz. Enflasyonun artış göstermeye başlamasıyla insanlar satın almaktan vazgeçtiği ürünleri bile kaçırma korkusuyla bir daha alamam korkusuyla ihtiyacı olmayan ürünlere bile aşırı talep göstermiştir. Talebi fazla olan ürünün yanında talebi az olan ürünlerin bile fiyatlarında zararda kalmamak için satıcı veya üreticilerin fiyat artışları sonucu aşırı talepler gerçekleşmiştir. Talep ve fiyatı artan ürünlerin yanında alternatif ürünlerin talebi artmasa bile enflasyondan dolayı fiyatları artmıştır. Aslında bu durumda bir yerde paradoksu boşa çıkarıyor. Bu paradoks enflasyon ortamında birebir uyum sağlamıyor sanki.

[Hvdv]

Bu paradoksa güncel örneği 2020-2024 yılları arasında Türkiye ekonomisini gösterebiliriz. Enflasyonun artış göstermeye başlamasıyla insanlar satın almaktan vazgeçtiği ürünleri bile kaçırma korkusuyla bir daha alamam korkusuyla ihtiyacı olmayan ürünlere bile aşırı talep göstermiştir. Talebi fazla olan ürünün yanında talebi az olan ürünlerin bile fiyatlarında zararda kalmamak için satıcı veya üreticilerin fiyat artışları sonucu aşırı talepler gerçekleşmiştir. Talep ve fiyatı artan ürünlerin yanında alternatif ürünlerin talebi artmasa bile enflasyondan dolayı fiyatları artmıştır. Aslında bu durumda bir yerde paradoksu boşa çıkarıyor. Bu paradoks enflasyon ortamında birebir uyum sağlamıyor sanki.

Hala da var hocam bu durum. İnsanlar parasını denkleştirince gelecek senelerde alacakları eşyaları bile erkenden almaya başladılar. Sanırım bu paradoksu canlı yaşadığımız için bu arkadaşımız paylaşmış konuyu. Adını bilmezsin ama yaşarsın ya öyle bir paradoksun içerisinde yer alıyormuşuz. Giffen Paradoksuyla yaşamaya devam ediyoruz. Hala da insanlar bu alışkanlığında devam ediyorlar.

[ZekiBeyy]

Talebin artmasıyla fiyatın artış göstermesi doğru orantılı bir durumdur ülkemizde her zaman talep fiyatı belirleyen unsur olmuştur. Bir ürüne talep ne kadar çoksa o ürün fiyatı o derece artar ilave olarak şunu eklemek isterim bir şeyin fiyatı sürekli artmaz belli bir seviyede nötr olur ve fiyat geride gelebilir mesela bisikletle pedal çevirmeye başladınız giderek hızlandınız ama belli bir süre sonra mecburen aynı hızda kalamayacak ve yavaşlayacaksınız.

[Ondekinecakabilirim]

Aşırı talep nedeniyle ucuz sandığımız şeyler bile ucuz olmaktan çıkıyor. Herkes onları daha bi ulaşılabilir gördüğü için. Ama daha ulaşılır olan daha çok talep görüyor. Daha çok talep gören daha pahalı oluyor. Ve kaybeden yine fakir insanlar oluyor. Çok hoş bi konu. Herkesin anlayabileceği bi şekil anlatılmış. Et alamayan insanlar tavuk alınca tavuk fiyatları daha pahalı oluyor talepsel sorunlarla. Daha pahalı tavuk yiyor herkes. Bana göre vegan beslenmeyi destekleyen bi tez çıkar burdan. Ama konumuz diiil. Ekonomik bakımdan irdelenmeli bu konu. Başka bişiye dönüşmesi hoş olmaz.

[l99l]

İrlanda örneği güzel örnek geçen günlerde okumuştum. Osmanlı İmparatorluğu İrlanda patates kıtlığı sırasında İrlanda halkına yardım eli uzatmış zamanında bu yüzden iyi ilişkiler geliştirilmiş.
Türkiye'de geçtiğimiz 3-4 yıl içerisinde temel tüketimde enflasyon arttığı kadar talepte kademeli olarak arttı.
Patates ve soğan fiyatındaki artışlar mesela. Üstelik hükümetin yaptığı ihracat yasağı gibi kısıtlamaların hiç biri işe yaramamıştır.

[blomen]

bence böyle bir şeyi önlemenin en basit yolu halkı bilinçlendirmektir. tabi parası olanın harcamasını engelleyemezsiniz ama bazen ülke olarak çok heyecanlı davranabiliyoruz. herhangi bir kaynaksız asılsız haber çıksa, bir ürünün ham maddesi azaldı veya üretimde sıkıntı var falan dese bizim millet hemen ona uçuşur. bunu ne olarak görüyorlar anlamıyorum. ihtiyacımız olmayan çok fazla şey alıyoruz bence.

[Hvdv]

bence böyle bir şeyi önlemenin en basit yolu halkı bilinçlendirmektir. tabi parası olanın harcamasını engelleyemezsiniz ama bazen ülke olarak çok heyecanlı davranabiliyoruz. herhangi bir kaynaksız asılsız haber çıksa, bir ürünün ham maddesi azaldı veya üretimde sıkıntı var falan dese bizim millet hemen ona uçuşur. bunu ne olarak görüyorlar anlamıyorum. ihtiyacımız olmayan çok fazla şey alıyoruz bence.

Hocam bu geçici bir şey olmakla beraber uzun süreli bir durumda ihtiyacımız olmayan şeyleri almak bizlere de yaramaz. Kendimi Platform filmindeki gibi hissediyorum. Platformda nasıl ki her kata yiyecek kadar var ama oradakiler bunu yapmıyorsa bizde de kıtlık esnasında kimseyi tanımazlar. Nereden mi biliyorum bu ülkede Luppo taşıyanlar oldu koronavirüs zamanı