
Bugün İran ile olan gelişmeler ışığında tartışılan Petro-dolar sistemi hakkında bilgilendirme yapacağım arkadaşlar.
Öncelikle hikayenin özetini böyle bulabilirsiniz :

1944 yılında 1 ons altın sabit 35 dolara endekslenmiş, işlemler böyle yürütülüyordu. Dolar yine belirleyici rezerv para birimiydi. Ancak Vietnam savaşı çıkınca işler değişmeye başladı. Masrafları artan Amerika, para basmaya başladı. Bu da daha önce görülmemiş bir enflasyonu doğurabilirdi.
1971’de ABD başkanı Nixon, altın- dolar sistemini kaldırdı. Dolar artık altına bağlı değildi. Bu da büyük riskti ve yeni bir karşılık bulmak zorundaydı.
1973 yılına geldiğimizde petrol üreten ve dünyanın ihtiyacının bir çoğunu karşılayan Arap ülkeleri petrol fiyatlarını bir anda arttırdı. Batı ekonomileri ciddi olarak sarsıldı çünkü petrol Arapların elindeydi ve batı buna muhtaçtı.
İşte kırılma noktası burada yaşandı. Abd- Suudi Arabistan ile anlaştı. O yıllarda yine gergin Ortadoğu’da ciddi bir müttefik kazanmak isteyen Suudi Arabistan ise bu teklifi onayladı. Bu teklife göre
Petrol dünyaya sadece abd doları ile satılacaktı. Üstelik Suudi Arabistan bu dolarları da ABD tahvilleri almak için kullanacaktı. Win-win. Abd ise sadece askeri destek ve koruma sağlayacak, silah ve teknoloji verecekti Suudilere. Abd açısından çok karlı bir anlaşma.
Doğal olarak aşağıdaki gibi bir görüntü oluştu :

Dünyada petrol asla ihtiyaç listesinden çıkmayacağı için abd tahvilleri ve ekonomisi inanılmaz artışlar yaşadı. Düşünün ki siz Almanyası’nız ve petrole ihtiyaç duyuyorsunuz. Suudi Arabistan ve diğer üreticiler de diyor ki abd dolarıyla satış yapıyoruz. Abd dolarını nasıl alacaksınız? Mecburen ABD ile ticaret hacmi oluşturmalısınız. Para olarak dolar almalısınız ki ABD kazansın siz de petrol alabilin.
Aslında Ortadoğu’da daima olan sorunların sebebi tam olarak bu. Abd eğer silah ve teknoloji satamazsa o ülkeler de dolarla satışa gerek duymaz. Dolarla satışa gerek duymazsa ABD piyasasında bir anda gereğinden fazla dolar olur ve bu doğal enflasyon yaratır. Dikkat edin petro-dolar anlaşması iptali konuşulduktan sonra Ortadoğu’da sular durulmadı. Çünkü burada silaha ve korunmaya muhtaç ülkeler olmalı ki buna bağımlı abd ekonomisi çökmesin.
Son olarak sistemin çarkı nasıl dönüyor bunu da paylaşalım:

Bu yüzden bu coğrafyada petrol olduktan sonra bu coğrafyada gözyaşı da kan da bitmez.