Everett Rogers tarafından geliştirilen Yeniliklerin Yayılması (Diffusion of Innovations) teorisine göre bir teknolojinin toplumda yayılması genellikle S-şekilli bir eğri izler. Bu konu hakkında kriptoyla ilgili de bir şeyler söylenebileceği için paylaşmak istedim.
Bu teori, yeni fikirlerin, ürünlerin ve oluşumların toplum tarafından nasıl bir zaman çizgisinde kabul edildiğini açıklamak için kullanılıyor.
İnsanların yeni bir şeye adapte olma dağılımına baktığımızda:
%2.5 yenilikçi → %13.5 erken benimseyen → %34 erken çoğunluk → %34 geç çoğunluk → %16 geride kalanlar şeklinde bir ilerleme görüyoruz.
Örnek vermek gerekirse, cep telefonları tüm dünyada 1980’lerin ortasında piyasaya çıktığında çok pahalıydı ve yalnızca teknoloji meraklıları ile iş insanları tarafından kullanılıyordu; bu dönem yenilikçilerdi. 1990’ların ortasında fiyatlar düşmeye ve şebekeler yayılmaya başlayınca daha geniş ama nispeten küçük sayılabilecek bir kesim kullanmaya başladı; bu erken benimseyenler dönemiydi. 2000’li yılların başında GSM ağlarının dünya çapında yayılmasıyla cep telefonları hızlı şekilde kitlelere ulaştı ve erken çoğunluk ortaya çıktı. Bu dönemde cep telefonlarının üreticileri de tüketicileri de fazlaca çeşitlendi. 2000’lerin sonu ile 2010’ların başında telefon sahibi olmak neredeyse standart hale geldi, bu aşama geç çoğunluktu. Günümüzde ise hâlâ cep telefonu kullanmayan küçük bir kesim var, bunlar da modelin “geride kalanlar” grubuna giriyor.
Ama bu gelişmeler dünyanın her yerinde aynı hızda ilerlemiyor, yani bizim ülkenin telefon konusunda geride kaldığını söyleyebiliriz mesela. Bu açıdan şanslı olan diğer ülkelerse yeniliğe hızlı adapte olup hemen kullanmaya başlıyor, bu yeniliklerin ekmeğini de her açıdan onlar yiyor daha sonra.
Kriptoda Bitcoin açısından bakarsak, ki gerçekten çok güzel bir örnek olabileceği açık Bitcoin'in, aslında dünyadaki diğer gelişmelere kıyasla hızlı bir ilerleme katetiyoruz denebilir. Bitcoin ilk çıktığında, 2009 ile 2012 arasında onu tanıyan, aktif kullanan kesime yenilikçiler diyebiliriz. Sonrasında 2013'te fiyatın patlamasıyla erken benimseyenler dönemi başladı, bu 2017'ye hatta 2021'e kadar sürdü bile denebilir. 2024-2025 yıllarından sonraysa erken çoğunluk Bitcoin'i tanımaya başladı diyebiliriz bence.
Her bir dönemin süresi kendinden öncekinden daha uzun sürüyor. Şu anda erken çoğunluğun Bitcoin'i kullanmaya başladığını varsayarsak bu 3-4 cycle boyunca sürebilir gibi duruyor. Her ne kadar Bitcoin sahibi olan herkes çeşitli sebeplerden onu bir para gibi kullanamasa da bunu yapanlar da var. Bence burada gerçek anlamda Bitcoin sahipliği önemli olan.
Sizce insanlar Bitcoin ve Kripto dünyasına bu grafiğin neresinden bakıyor?
