norvec varlik fonu

[Lachrymose]

nvf ilk para transferini 1996 yilinda yapmis ve su an 2 trilyon 227 milyar dolarlik varliklari var. yani norvecli biri dogar dogmaz $400 bin dolarlik varlik payina sahip oluyor. ulkenin gecen yil gelirinin 3’te 2’si bu yatirimlarin deger kazanmasindan gelmiş. insan bazen hayati sorguluyor. tr’de bu kadar cok insan kumar/uyusturucu batakligindaysa bence bu devletin insanlari kotu dopamine sevkeden politikasiyla alakali bir sey.. vergiler dusuk olsa, yatirim mantigi asilansa ve is kurmak kolaylastirilsa insanlarin bircogu iyi dopamine yönelir. iyi dopamin ve kotu dopamin ayrimi cok sey. bunlar beyinde ayni mekanizma aslinda ama sonuclari cok farkli.

[karabiber]

Dünyanın en büyük varlık fonudur. Dünyadaki petrol rezervlerinin küçük bir bölümü Norveç’te olmasına rağmen devlet buradan gelen geliri katlamayı başarmış resmen. Ortadoğu’daki petrol rezervleriyle karşılaştırıldığında petrol gelirini akıllı kullanarak büyük iş yaptıkları anlaşılıyor. Tabi birde nüfus az olunca biriken para fersah fersah vatandaşlara yetiyor. Norveç’te doğan birisi hayata 100-0 önde başlıyor resmen. Norveç dünyadan soyutlansa sadece varlık fonu çok uzun bir süre ülkeyi ayakta tutmaya yeter de artar bile. Darısı Türkiye Varlık Fonu’nun başına diyeceğim ama zor. İnanması güç.

[mhanbostanci]

Değerli Forum sakinleri,

Bugün size bir ülkenin kaderinin nasıl sadece "şansla" değil, inanılmaz bir "disiplinle" değiştiğini anlatmak istiyorum. Konumuz: Norveç Varlık Fonu. Pek çoğumuz Norveç’i refah seviyesiyle tanıyoruz ama bu refahın arkasında 1960’larda başlayan ve tüm dünyaya ders niteliğinde olan bir hikaye var.

1. "Petrol Bulamazsınız" Denilen Yerden Dev Keşfe
1960’ların başında uzmanlar Norveç kıyılarında petrol bulma ihtimalinin imkansız olduğunu söylüyordu. Ancak 1969 Noel arifesinde, Kuzey Denizi’ndeki Ekofisk sahası keşfedildi. Bu, o dönem dünyanın en büyük açık deniz petrol sahalarından biriydi. Norveç bir gecede zenginleşmişti.

2. Paranın "Lanetinden" Korkmak (Hollanda Hastalığı)
Norveçliler petrolü bulunca hemen lüks tüketime dalmadılar. "Hollanda Hastalığı" denilen bir riskten korktular: Doğal kaynaktan gelen aşırı paranın yerel sanayiyi öldürmesi. Şunu dediler: "Bu petrol bir gün bitecek. O zaman çocuklarımız ne yapacak?"

3. Altın Kural: Kumbara Kuruluyor
1990’da bir fon kurdular. Petrol gelirlerini doğrudan bütçeye koymak yerine bu fona aktardılar.

Kural basit: Fonun ana parasına dokunmak yasak!

Harcama sınırı: Devlet, her yıl fonun toplam değerinin sadece %3’ünü (beklenen yıllık kar kadar) bütçeye aktarabilir. Yani sadece "faizini/getirisini" yiyorlar, ana para sürekli büyüyor.

4. Bugün Hangi Seviyedeler?

2.2 Trilyon Dolar: Fonun şu anki büyüklüğü.

Dünya Borsalarının Ortağı: Dünyadaki tüm halka açık şirketlerin yaklaşık %1.5’i Norveç halkına ait. Apple’dan Microsoft’a, her dev şirkette payları var.

Kişi Başı 300 Bin Dolar: Fonu nüfusa böldüğünüzde, her bir Norveçli kağıt üzerinde milyoner sayılır.

5. Neden Bizim İçin Önemli?
Norveç hikayesi şunu kanıtlıyor: Bir ülkeyi zengin eden şey sadece yer altı kaynakları değil; o kaynağı siyasi hesaplardan uzak, gelecek nesilleri düşünerek yönetme iradesidir. Şeffaflık, etik yatırım kuralları ve müthiş bir sabır...

Siz ne düşünüyorsunuz? Bu kadar büyük bir parayı on yıllarca "dokunmadan" büyütmek bir toplum için ne kadar zor olabilir?

[lodocus]

Yatırım cidden şu anki düzenin en avantajlı yanlarından birisi olabilir. Koskoca ülke de olsanız, tek bir kişi de olsanız her zaman emniyeti sağlayan bir araç. Neredeyse her yetişkini milyoner yapabilecek kadar birikimi olan bir ülkede yaşamak var, bir de daha kendine yetemeyen bir ülkede. Arkamızın bu kadar sağlam olduğunu bilsek bizde de para için kötü alışkanlıklar yerine birikim, yatırım yapılabilirdi ama insanları sektöre çeken bir şey yok.

100 yıl sonra Türkiye için de böyle hikayeler anlatılır mı? Sanmam. Bu kadar nüfustan önce tedbir almamız gerekiyordu bizim.

[Captain Corporate]

Öncelikle bence bizde bu kadar çok kaynak yoktur, yani en azından bu yaşıma kadar duymadım, belkide vardır ama ben duymamışımdır. Akabinde zaten hali hazırda borçlarımızın faizini zor ödeyen bir ülkeyiz, yani bize böyl bir şey denk gelse bile, "aman hepsini satıp lükse alışmayalım" deme şansımız yok, zaten lüks olmaz, anca gider borç kapatırız. Bunun ötesinde, siyasi kısma girmek istemiyorum, ama kabul edelim, bu ülkede yerin altından para fışkırsa, vatandaşa hiç düşmez, bize gelene kadar ohoo...

[Wake Up]

Sadece Varlık Fonu’na indirgememek lazım aslında. Norveç’in bu stratejisinde bir çok etken var. En başta ülkede yolsuzluk neredeyse yok, adalet ve liyakat daha iyi durumda. Böyle olunca kişiler değil, devlet ve toplum öne çıkıyor.

Norveç varlık fonunun ortaya çıkışı da güzel. Normalde petrol satarsın, harcama yaparsın ama petrol biterse, gelirin azalırsa ona bağlı yaşadığın için kriz kaçınılmazdır.

Norveç bunu erken gördü. Norveç’in belki günümüzde çok bilinmese de 6-8 milyar varillik petrol rezervleri var. Bunlardan satış yapıyor ve burada devreye varlık fonu girdi. Petrol bir yerde tükenecek, biz buradan gelen paraya dokunmadan böyle bir fon oluşturup buna aktaralım dediler. Buna aktarımlar başladı, yatırımlar peşi sıra geldi. Türkiye’de bile yatırımları var ama ana olarak AB’de ve ABD’de yatırımlar yapıyorlar.

Petrol’ü çok değil, gelirini doğru kullandığı için bugün bu seviyedeler. 1000 katlık bir artıştan bahsediyoruz kurulduğundan beri ve artık petrol geliri değil, yatırımların geliri bu fonun ana besleyici unsuru oldu.

Geleceğe ait planlamalar her zaman kazandırır. Çin’in stratejik büyümesine 20-30 yıl önce başlaması gibi (belki de daha eskidir) bugün Çin süper güç ise o zamanki kararlara borçludur bunu.

Norveç Varlık Fonu bize en güzel şeyi öğretti. Doğru yatırım ve sabır sizi daima sonuca götürür.

[canmehmeh]

Sizin görüşünüze katılıyorum, çünkü devlet vatandaşlarına güvence sağladığında, her türlü olumsuz faaliyet ele alınabilir. Neden bu kadar çok insan uyuşturucuya veya kumara bulaşıyor? Çünkü artık verimli faaliyetler yok, bu yüzden kendilerini oyalayacak bir şeyler arıyorlar. Herkes aynı şekilde davranmasa da, çoğu böyle davranıyor.

Çeşitli sektörlere yatırım yapmak, potansiyel varlıklara odaklanıldığı sürece bir ülke için oldukça karlı olabilir. Belki de ülkemizin Norveç'inki gibi bir yaklaşım benimsemesi gerekiyor, böylece önümüzdeki yıllarda işler çok daha iyiye gidecek ve genel olarak vatandaşlar üzerinde olumlu bir etki yaratacaktır.