Uyku ve sirkadyen ritim son zamanlarda fazlasıyla odaklandığım bir konu olduğu için, yetişkinlerde uyku bozukluklarının hipokampusta gerçekleşen nörogenezi (yeni nöron üretim süreci) üzerindeki olumsuz etkilerinden bahsetmek istemiştim. Ancak bugün öğrendim ki uyku bozuklukları nörogenezin önüne geçerken, sirkadyen ritmin bozulmasının nöron üretimini doğrudan baskıladığını gösteren kesin sonuçlar yokmuş.
Düşünüyorum da bunun sebebi, Minnesota Üniversitesi'nden uyku bozuklukları uzmanı Dr. Michael Howell’ın da belirttiği üzere, aslında dünya üzerindeki her insanın sirkadyen ritminin farklı olmasından kaynaklı olabilir mi? Kronotiplerimizin (sabahçıl, akşamcıl veya ikisinin arası) yani biyolojik saatlerimizin kişiden kişiye bu kadar büyük farklılıklar göstermesi, sirkadyen ritim bozulmasının nörogenez üzerindeki etkilerini standart bir kalıba oturtmayı kesinlikle zorlaştırıyor olabilir. Herkesin "ideal ritmi" bu kadar benzersizken, neyin tam olarak "bozulma" sayılacağını genel bir formülle belirlemek zaten kolay değil.
Bu soruyu bir kenara bırakacak olursak; şu anki araştırmalar, yeterli REM uykusu alındığı takdirde nörogenezin başarıyla devam ettiği yönünde. Diğer yandan, REM uykusunun beyin plastisitesi ve nörogenez için kritik bir kalkan görevi görmesi; uykunun kalitesinin ve evrelerinin (özellikle rüya gördüğümüz ve zihinsel restorasyonun zirve yaptığı REM evresinin) sadece toplam uyku süresinden çok daha hayati olduğunu kanıtlıyor.
Peki siz gündelik hayatınızda uyku kalitenizi korumak ya da sirkadyen ritminizi optimize etmek için bilinçli yöntemler uyguluyor musunuz? Eğer uyguluyorsanız, zihinsel performansınızı ve uyku kalitenizi artırmak adına başvurduğunuz en etkili pratikler neler?
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21771640/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18848476/https://music.youtube.com/watch?v=aoHH5BfLcsQ&si=Pg1jDpURRtrGzDYJ
