Yazar:
d5000Orjinal Konu:
What should you know before recommending Bitcoin to a friend?
Bu konu, bir forum kullanıcısının Bitcoin'i bir arkadaşına tavsiye ettiği için pişman olduğunu, çünkü bazılarının coinlerini kaybettiğini veya Bitcoin'in beklentilerini karşılamadığını anlattığı
şu konudan esinlenerek açıldı.
Buradaki amaç,
bilmemizde fayda olan bilgileri Bitcoin'i arkadaşlarınıza ve akrabalarınıza tavsiye etmeden önce bir araya toplamaktır.
Bunlar hayatta "olmazsa olmazlar" veya Bitcoin yolculuğunuzu daha iyi hale getirmesi mümkün basit ipuçları olabilir.
Şunu da açıkça belirteyim, arkadaşlarınızı ve akrabalarınızı bitcoin kullanmaları yönünde agresif yönlendirmelerde bulunmak büyük ihtimalle pek de iyi bir fikir değil. Sizin yerinizde olsam daha çok konuya halihazırda ilgi duyan kişilere, en azından dolaylı yoldan Bitcoin ile alakalı konulara ilgi duyanlara, mesela riskler hakkında bilinçli olup alternatif yatırım fırsatları hakkında doğrudan soru soranlara Bitcoin'i tavsiye etmeye çalışırdım.
Bitcoin'i başkalarına önerecek herkesin bilmesi ve Bitcoin'e yeni başlayan kullanıcılara söylenmesi gereken birkaç "olmazsa olmaz" madde ile başlayayım.
1)
Anahtarlarınıza (private keys) sahip değilseniz, coinlerinize de sahip değilsiniz! Bitcoin ile ilglenmeye başlayan herkesin bilmesi gereken en basit cümle belki de budur. Borsalarda veya özel anahtarlarınızı dışarı aktaramadığınız cüzdanlarda tuttuğunuz coinler aslında sizin değil -- eğer ki bu servislerin arkasındaki şirket iflas ederse veya hackenirse coinlerinizi kaybedebilirsiniz.
2)
Private key ve seed'lerinizin yedediğini alın. En az bir veya iki iyi formda (kağıt kaybetmeyi göze alabileceğiniz küçük miktarlar için idare eder ama kesinlikle en iyi seçenek değil, metal çok daha iyi bir seçenek!) ana Bitcoin cüzdanınıza ait seed kelimelerinizin veya private keylerinizin yazılı olduğu fiziksel yedeğiniz olsun.
3)
Bitcoin'in fiyatı her zaman çıkacak diye beklemeyin. Her şeyden öte, eğer birkaç yıldır süren bir boğa piyasası varsa düzeltme her an gelebilir.
4)
DCA Bitcoin'in piyasa oynaklığının getirdiği problemlerden kaçınmak için belki de en etkili yoldur. Tek seferde yüklü Bitcoin almak risklidir, hele ki fiyatlar zaten yüksekse. Parça parça, zamana yayarak alım yapın, mesela ayda bir kez şeklinde.
5)
Aynı adresi yeniden kullanmayın! Özellikle coinlerinizi uzun süreli tuttuğunuz adresler için bu kural çok önemli. Aynı adresi kullanmak demek, daha önce coin gönderdiğiniz adrese yeniden gelen transfer kabul etmek demek. Bunu alışkanlık haline getirirseniz anonimliğiniz tehlikeye girer ve Quantum bilgisayarlar ortaya çıkmaya başladığında anında onların hedefi olursunuz.
6)
Bitcoin işlemleri geri döndürülemez (örnek vermek gerekirse kredi kartları gibi değiller). Ödeme yapmadan önce mutlaka coinlerinizi göndermek üzere olduğunuz satıcının güvenilirliğini, adresin doğruluğunu vs öbür bilgileri kontrol etmeniz gerekir. Aksi halde sorumluluk tamamen size aittir. Eğer bir şeyler ters gider ve parayı gönderdiğiniz adresin sahibi işbirliğine gitmez ise polise gitmek tek seçeneğinizdir.
7)
Sadece güvenliğinden emin olduğunuz cihazlar üzerinde Bitcoin'i kullanın. Eğer cihazınızın bilgisayar virüsü ile enfekte olmasından en ufak bir kuşku duyuyorsanız, veya Windows gibi güvenlik konusunda çok iyi bilinmeyen bir işletim sistemi kullanıyorsanız, coinlerinizi en kısa zamanda daha güvenli bir yere taşıyın! Donanım tipi bir cüzdan veya yüklü miktarda coin tutmak için özel bir bilgisayar bulundurmayı düşünün.
Bu konuya yapılan kullanıcı katkıları:
8 )
Bitcoin'i önce küçük miktarlarla test edin..
9)
Fazla heyecanlanmayın, arkadaşlarınıza gerçekleri söyleyin.10)
Eğitim şart & yatırım yapmadan önce kendinizi Bitcoin hakkında eğitin.
11)
Başkasına tavsiye etmeden önce kendinizin Bitcoin'i anladığından emin olun. Dolandırıcılara karşı dikkatli olun.12)
Kaybetmeyi göze alabileceğiniz miktarlar ile yatırım yapın, kısa süreli ve uzun süreli fiyat hareketleri arasındaki farkları anlayın.
13)
Coinlerinizi ayrı bir yerde saklayın ve panik yapmayın. Cep telefonunuzdaki cüzdanda yalnızca ufak miktarları bulundurun..
14)
Açık kaynak kodlu yazılımları kullanın.15)
Fiziksel saldırıları önleyin.16)
Bitcoin adresinizi herkese açık olarak (gerekli olmadıkça) paylaşmayın. (Çok önemli! Herşeyden önce, HODL adreslerinizi asla açık etmeyin!)
17)
Bitcoin ile altcoinler arasındaki farkı açıklayın. Merkezi borsalara karşı dikkatli olun.18)
UTXO'ları nasıl konsolide edeceğinizi öğrenin. Anahtarlarınızı farklı yerrlerde muhafaza edin ve ana cihazınızda parola kullanın.19)
Ponzi şemalarına, güvenli olmayan bağlantılardaki kötü amaçlı yazılımlara karşı dikkatli olun.20)
Airdroplara dikkat edin, güvenilir olmayan kişilerin ağlarına içinde yüklü miktarda coin bulunan cüzdanlarınız ile bağlanmayın.21)
Karar almadan önce duygusal olarak stabil olduğunuzdan emin olun. Piyasaların yönünü takip edin.22)
Transfer ücretlerinin nasıl çalıştığını öğrenin, gerekenin altında veya üstünde ödeme yapmayın.23)
Tecrübeli Bitcoin kullanıcılarının tecrübelerinden faydalanın.24)
Seed kelimelerinizi ve private keylerinizi çevrimdışı saklayın. Asla çevrimiçine koymayın.25)
Uzun dönemi kapsayan bir plan ve strateji belirleyin..26)
Umuma açık kablosuz ağlara bağlıyken cüzdan yazılımı kullanmayın.27)
Kendinize/arkadaşlarınıza Bitcoin'i hangi hedeflerinizi gerçekleştirmek için kullanmak istediğinizi sorun.28)
Ülkenizdeki kripto ile alakalı mevzuatı bilin, örnek olarak vergilendirme ile alakalı olanları.29)
Kendinizi ve yakınlarınızı zihinsel olarak hazırlayın, mesela piyasa çalkantılarına karşı.30)
Eğer arkadaşınız teknik konulara ilgiliyse, gerçek yazılımdan önce testnet'i kullanmasını önerin.31)
Çoğu Bitcoin yatırımcısının kısa vadeli mi yoksa uzun vadeli mi düşündüğünü anlamaya çalışın, bu şekilde fiyat ve benimsenme davranışları hakkında geleceğe dair yanlış beklentileriniz olmaz.
32)
Bitcoin cüzdanları ile yaptığınız işlemler tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Bankalar ve finans kuruluşları gibi değil, burada işiniz ters giderse kimsenin size yardım etme zorunluluğu yok.
33)
Kurtarma anahtarınızın yedeğini nasıl kullanacağınızı bilin ve pratiğini yapın.34)
Yedek kurtarma ve benzeri teknik konularda başkalarının yardımını kabul ederken dikkat li olun. Hangi bilgileri paylaşıp paylaşmamanız gerektiğini bilin. Genel olarak ChatGPT gibi chatbotlara karşı da dikkatli olun.35)
Herhangi bir şeyin yanlış gitmesi ihtimaline hazırlık olarak Bitcoin'in temellerini en azından yakın çevrenizdekilere (aile ve arkadaşlar gibi) anlatın.36)
Miras ile ilgili stratejileri öğrenin (35. madde ile alakalı)37)
Online komunitelere üye olurken dikkatli olun.38)
Blok gezgini kullanmasını öğrenin. (ek: ama
bu servislere kişisel bilgilerinizin sızmaması için onları Tor ve VPN üzerinden kullanın IP adresiniz gibi).
39)
Sabırlı olun. Hiçbir şey için garanti beklentiniz olmasın. (kendi başınızasınız)
40)
Bitcoin'e yatırım yaptıktan sonra karşılaşabileceğiniz sosyal baskıların farkında olun. Uzun vadeye odaklanın. Bitcoin'in tüm sonuçlarıyla merkeziyetsiz olduğunun farkında olun. (otorite yok)41)
Katılımınızın olası negatif sonuçlarına şimdiden kendinizi hazırlayın.
En kötü olası senaroyu hayal edip onunla nasıl başa çıkabileceğinizi hayal etmek iyi bir fikirdir.
42)
Bitcoin'in ponzi veya hızlı zenginleşme aracı olmasını beklemeyin. Bitcoin bir yatırımdır.43)
Eğer tasarruflarınızı yatırıma dönüştürecekseniz, sadece alımsatımdan geliriniz olmasın, Bitcoin'den bağımsız bir gelir kaynağınız da mutlaka olsun. Soğuk depolama için (donanımsal cüzdan gibi) internete direkt çıkışı olmayan cihazları önerin.Eklemek istediğiniz bir şey mi var? Güzel tavsiyelere merit vereceğim ve onları orjinal konuya ekleyeceğim!
