Hedonik Adaptasyon ve Mutluluk

[Phoenix Anka]

Arkadaşlar karşınızda çok güzel bir kavram var : Hedonik Adaptasyon. Biraz araştırdım biliyorsunuz felsefik bazı şeyleri ve çeşitli düşüncelere dalmayı, beyin fırtınası yapmayı severim. Burada ulaştığım kavramı biraz açayım.

Mutlaka yeni bir hedef koymuşsunuzdur hayatınızda. Kimi yeni telefonunu hedef belirlerken kimisi yeni bir eğitimi, kariyeri, ünvanı, parayı, arabayı, evi hedefler. Burada o şeyi elde etmeye çalışana kadar yardırdığımız bir evre var. Biz bunu kendini gerçekleştirmek olarak görüyoruz. Ancak o hedefe ulaştıktan sonra asıl zevkin o hedefe varmak için çabalamak olduğunu anlıyoruz.

Bu hedefe ulaştıktan sonra heves kırıklığı nedir? Bu Hedonik adaptasyondur. Biz o şey olana kadar çalışıyor, çabalıyoruz ve günün sonunda ona ulaşıyoruz sonrası ise alışma ve daha fazlasını isteme.



Bu örnekte de Hedonik adaptasyonun grafiksel hali incelenmiş. Kişi yeni araba aldığında maksimum zevki tattıktan sonra ona alışma evresinde yavaş yavaş aşağı inen mutluluk var. Daha sonra bir araba kazasıyla dibi görüp sonra tekrar yükselmeye başlıyor. Yeni ev alıp tekrar zirveye ulaştıktan sonra yine alışıp daha fazlasını istemeye başlıyor.



Bu arada mutluluk dediğimiz kavram da bir araştırmaya göre genetikten gelen %50’ye sahip. Yani sizin ebeveynleriniz mutluluğa odaklıysa %50 ihtimalle sizde de olacak, tam tersi de mümkün. Geri kalan %50’nin %40’ı ise bizim amacımıza doğru gittiğimiz adımlar ve eylemler oluşturuyor.

Sizin sıradaki Hedonik adaptasyon hedefiniz nedir? Yeni bir araba mı, yeni bir bilgisayar mı, yeni bir sıfat mı, yeni bir hayat arkadaşı mı?

[Xyloo]

Mutluluğun genetik olduğunu bilmiyordum. Gerçi tam tersi düşünürsek bazı psikolojik rahatsızlıklar da genetik. Yani genetik mutluluğu da etkiler tabi doğru. Ben buna hedefe ulaşana kadar heves etmek diyorum. Hedefe ulaşınca da hevesin kaçıyor. Bir kız arkadaş olayında da bu yaşanıyor. Hayatına girsin diye kırk takla attığın kişiye sonra posta koyup ayrılabiliyorsun. Her şey aslında hedefe ulaşmak ile alakalı.

[l99l]

Mutluluğun genetik olduğunu bilmiyordum. Gerçi tam tersi düşünürsek bazı psikolojik rahatsızlıklar da genetik. Yani genetik mutluluğu da etkiler tabi doğru. Ben buna hedefe ulaşana kadar heves etmek diyorum. Hedefe ulaşınca da hevesin kaçıyor. Bir kız arkadaş olayında da bu yaşanıyor. Hayatına girsin diye kırk takla attığın kişiye sonra posta koyup ayrılabiliyorsun. Her şey aslında hedefe ulaşmak ile alakalı.

Dış etkenler demek ki insanların düşündüğü kadar fazla değilmiş.
Dış etkenler, etkili olabilir insanın yaşam sürecinde yaşadığı kötü deneyimler insanın mutluluğa engel olabilir. İnsan zihniyle bunları da aşabilir en kötülerini bile belki. Her bir şey genetikken insanın mutluluğu yada mutsuzluğu da genetik olması olağan geliyor. Asıl mutluluk hedefe giden yoldaki maceralar oluyor genelde.

[Phoenix Anka]

Mutluluğun genetik olduğunu bilmiyordum. Gerçi tam tersi düşünürsek bazı psikolojik rahatsızlıklar da genetik. Yani genetik mutluluğu da etkiler tabi doğru. Ben buna hedefe ulaşana kadar heves etmek diyorum. Hedefe ulaşınca da hevesin kaçıyor. Bir kız arkadaş olayında da bu yaşanıyor. Hayatına girsin diye kırk takla attığın kişiye sonra posta koyup ayrılabiliyorsun. Her şey aslında hedefe ulaşmak ile alakalı.

Öyle hocam. Mutluluk ve mutluluğa olan yatkınlık da genetiğimize işlenmiş bir kod. Ayrıca başka şeyler de var. Mizaç dediğimiz şey aslında tam olarak bu. Karadeniz insanının sinirli olması, adana haberlerinde sudan sebeplerden adamlar öldürülmesi bunlar sinirli genetik yapıdan gelen mizaci karakterler. Genetik büyük bir gizem. Bununla ilgili de konuşacağız. Bununla ilgili de bazı düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Mutluluğun genetik olduğunu bilmiyordum. Gerçi tam tersi düşünürsek bazı psikolojik rahatsızlıklar da genetik. Yani genetik mutluluğu da etkiler tabi doğru. Ben buna hedefe ulaşana kadar heves etmek diyorum. Hedefe ulaşınca da hevesin kaçıyor. Bir kız arkadaş olayında da bu yaşanıyor. Hayatına girsin diye kırk takla attığın kişiye sonra posta koyup ayrılabiliyorsun. Her şey aslında hedefe ulaşmak ile alakalı.

Dış etkenler demek ki insanların düşündüğü kadar fazla değilmiş.
Dış etkenler, etkili olabilir insanın yaşam sürecinde yaşadığı kötü deneyimler insanın mutluluğa engel olabilir. İnsan zihniyle bunları da aşabilir en kötülerini bile belki. Her bir şey genetikken insanın mutluluğu yada mutsuzluğu da genetik olması olağan geliyor. Asıl mutluluk hedefe giden yoldaki maceralar oluyor genelde.

İnsan zihninin gizemi muhteşem. Her şeyi başarabilecek şeyde kodlarsanız kanseri yenenleri dahi duydum. Yeter ki insanlar olarak zihnin çalışma mekanizmasına bir şeyleri empoze etmeyi başaralım. Zihin ve beyin nasıl manipüle oluyorsa öyle şeyler sunuyor size.

[Hvdv]

Mutluluk kendi başına bir belirsiz kavram. Kimisi bir kediyi severek mutlu olabilirken kimisi dünyaları alsa da mutlu olamıyor. Bu yüzden beklentiler devreye giriyor. Beklentilerin ne kadar düşükse mutluluk o kadar fazla oluyor benim gözlemlediğim kadarıyla. Beklentiyi yüksek tutmak sizi strese sokar. Örnekte ev ve araba almaktan bahsedilmiş ama Türkiye’de hangi genç evi geç sıfır araba alabiliyor? Sıfırı geç ikinci el 3-5 yaşında araba alamıyorlar. Koyulan hedefler de mutluluğa direkt etki ediyor.

[püsür]

Ben de genetik olmasına şaşırdım. Hiç öyle olabileceği aklıma gelmemişti. Ya da en azından daha az olmasını beklerdim. Mutluluk tabi ki çok subjektif bi kavram. Normal bir insan için eksik olan şeyler tamamlansa yeter gibi gelir, para azsa para ya da eş sevgili yoksa güzel bir eş ya da sevgili yeter gibi gelebilir, sanki eksik olan şey sadece odur ama bunlar olursa bu sefer başka şeyler eksik olacaktır daha da çok istenecektir. Burada başka bir konuda da konuşulmuştu, tabi ki mutluluk için ön şart sağlık. Hedonik döngü olayı da iyiymiş. Şu anda mesela biri için tüm amaç güzel bir iş + ev araba olsun mesela. Bunun için çabalayacaktır. Ama ultra zenginler için bunlar zaten hiçbir şey. Bu sefer onlar da başka şeyler istiyor. Ultra zenginler ya da ünlüler için söylenir zaten rahat mı battı mk diye ev araba güzel karın güzel daha ne maceraya giriyosun falan diye. İşte bu yüzden maceraya giriyorlar. Bu yüzden bence manyak gibi uyuşturucuya düşenler oluyor.

Benim çalıştığım bir yerde üniversitenin son yıllarında part time olarak çalışan alınırdı. O şirkette şöyle bir geyik vardı. Herkesin en mutlu olduğu zaman o part time çalışma yıllarıdır. Asgari ücret alırsın ama giderin de ona göredir. O para çok tatlı gelir ve o sırada çok güzel yeter. Ama yıllar ilerledikçe giderler artar, ev araba taksitleri falan. Yemek ya da tatil bile o zaman öğrenci halinle daha iyidir. Sonra maldivlere de gitsen öğrencilikteki tadı alamazsın. O öğrenci yıllarında daha zengin ve mutlu hisseder herkes. Tam bu hedonik adaptasyona uygun olmuş.