Mühendislik sözleşmesi, kullanıcıların gelecek bir blokta yer ayırtmasına veya öncelik vermesine olanak tanıyan ve böylece blok zinciri işlemlerinin yürütülmesini daha öngörülebilir hale getiren bir sistemdir.
Blockchain kullanmış olan çoğu kişi bu deneyimi tanıyacaktır: bir işlem gönderirsiniz, ücret ödersiniz ve beklerisiniz. Bazen işlem hızlı bir şekilde gerçekleşir. Bazen ise gerçekleşmez. Mühendislik sözleşmesi, işlerin bu şekilde yürümemesi gerektiği fikrine dayanır. Bu sözleşme, bir işlemin gerçekleştirilmeden önce bloktaki konumunu güvence altına alabilen “ayrılmış blok alanı” kavramını getirir. Bunu sıraya girmekten ziyade rezervasyon yapmak gibi düşünün.
1-Blockchain İşlemleri Normalde Nasıl İşlenir?
Çoğu blockchain ağındaki işlemler, yer kapmak için rekabet eder. Doğrulayıcılar, hangilerinin ağa dahil edileceğini seçer; genellikle en yüksek ücreti ödeyen işlemden başlarlar. Bu, ağın sakin olduğu zamanlarda yeterince iyi işler. Ağ yoğunlaştığında ücretler aniden yükselir ve herhangi bir işlemin sonucunu tahmin etmek gerçekten zorlaşır.
Yeterince konuşulmayan ikinci bir sorun daha var. Bekleyen işlemlerin gözlemlenebildiği ağlarda, izleyen herkes bu işlemleri görebilir ve önce harekete geçebilir. “Front-running” olarak bilinen bu yaygın taktik, başka bir katılımcının bu bilgiden kâr elde etmek için kendi işlemini sizinkinden önce sisteme eklemesini içerir. Bu, maksimum çıkarılabilir değer (MEV) kavramının bir biçimidir ve merkeziyetsiz finans alanındaki kullanıcıları dezavantajlı duruma düşürebilir.
2-Önceden Yürütme (AOT) ve Tam Zamanında Yürütme (JIT) Nedir?
Önceden Yürütme (AOT), gelecek bir blok oluşturulmadan önce o blokta belirli bir yuva ayırırken, Tam Zamanında Yürütme (JIT) ise kullanıcıların bir blok mühürlenmeden hemen önce blok alanı satın almalarına olanak tanır.
AOT’de işlemin konumu önceden sabitlenir. JIT’de ise işlem, aynı hazırlık süresine ihtiyaç duymadan açık kuyruğu atlayabilir.
Her iki yaklaşım da standart açık artırma modelini, daha çok onaylanmış bir rezervasyon gibi işleyen bir sistemle değiştirir.
3-Mühendislik Sözleşmesi, Öncelik Ücretleri ve MEV ile Nasıl Karşılaştırılır?
Mühendislik sözleşmesi, yalnızca öncelik ücretlerine ve açık işlem sıralamasına dayanmak yerine, ayrılmış veya öncelikli blok alanı kullanır.
Öncelik ücretleri, çoğu kişinin bir işlemin hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesini istediğinde başvurduğu araçtır. Daha fazla ödeme yapmak, işlemin bloğa dahil edilme olasılığını artırır, ancak dahil edilmeyi garanti etmez. MEV, yani maksimum çıkarılabilir değer, doğrulayıcıların ve arama yapanların bir blok içindeki işlemleri yeniden sıralayarak veya ekleyerek elde edebilecekleri kârı ifade eder. Buna karşı savunma yapmak, bir protokolü çalıştıran veya büyük işlemler gerçekleştiren herkes için gerçek bir zorluktur.
Mühendislik sözleşmesi, her ikisine de farklı bir yaklaşım benimsiyor. Belirsiz bir sistem içinde daha sert bir rekabet içine girmek yerine, bu belirsizliği azaltmayı hedefliyor. Ayrılmış bir işlem, blok üretilmeden önce kesin bir yürütme konumuna sahip olabilirken, öncelikli yürütme ise bir işlemi genel trafiğin önüne alabilir. Bu, ücret tekliflerine olan bağımlılığı ve belirli türdeki ön alım risklerini azaltabilir.
4-Mühendislik Sözleşmesi Hangi Sorunları Çözüyor?
Mühendislik sözleşmesi, üç sorunu ele almak üzere tasarlanmıştır: işlem gerçekleştirilme belirsizliği, MEV riski ve öngörülemez işlem maliyetleri.
Birincisi, işlem gerçekleştirilme belirsizliğidir. Bazı uygulamalar, kredi protokollerindeki likidasyonlar, arbitraj stratejileri ve zaman açısından hassas diğer finansal işlemler dahil olmak üzere, kesin işlem zamanlamasına bağlıdır. Standart işlem işleme sürecinde, bu uygulamaların bir işlemin ne zaman gerçekleştirileceğini garanti etmenin bir yolu olmayabilir. Ayrılmış blok alanı, bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır.
İkincisi, MEV riski. Mühendislik sözleşmesi, işlemleri ayrılmış veya öncelikli yürütme yollarına yönlendirebildiği için, belirli türdeki ön alım (front-running) ve sandviç saldırılarının (sandwich attacks) gerçekleşebileceği zaman aralığını daraltabilir.
Üçüncüsü ise maliyet öngörülebilirliğidir. Blok alanı önceden ayrıldığında, işlemin yürütülmesinden önce yürütme fiyatı bilinebilir. Kurumsal katılımcılar ve büyük hacimli işlemleri gerçekleştiren uygulamalar için bu çok önemlidir. Bu sayede işlem maliyetlerinin planlanması daha kolay hale gelir.
5-Mühendislik Sözleşmesini Kimler Kullanır?
Mühendislik sözleşmesi, daha öngörülebilir işlem yürütme ihtiyacı duyan geliştiriciler, ticaret firmaları, doğrulayıcılar ve diğer kullanıcılar için tasarlanmıştır.
Merkezi olmayan borsalar ve kredi protokolleri, zamana duyarlı işlemler için ayrılmış veya öncelikli yürütme özelliğinden yararlanabilir. Ticaret firmaları, açık piyasada aşırı teklif vermek zorunda kalmadan daha yüksek yürütme kesinliğinden faydalanabilir. Doğrulayıcılar ise bu çerçeveyi kullanarak kullanıcılara ayrılmış blok alanı sunabilir.
Blockchain'ler finans piyasalarının altyapısı haline geldikçe, mühendislik sözleşmesi, sıkı zamanlama, sıralama veya maliyet gereksinimleri olan uygulamalar için bu altyapıya daha öngörülebilir bir yürütme sağlamak üzere bir yaklaşım sunmaktadır.
https://coinmarketcap.com/academy/glossary/engineering-contract
