Doom Spending: Bugünü Yaşamak mı, Geleceği Yakmak mı?

[Uhde]

2025 yılını bitirirken cebimizdeki paranın değerini koruyabilmek için tabiri caizse takla atıyoruz. Ancak biz elimizdeki parayı korumaya çalışırken son zamanlarda dünyada Doom Spending (Kıyamet Harcaması) diye bir akım peydah oldu.

Doom spending kısaca şu mantığa dayanıyor:

“Bu düzende ne ev alabiliyorum, ne araba. Birikim yapsam da anlamı kalmadı. O zaman kendimi sıkacağıma paramı istediğim gibi harcayayım. Dışarıda yiyeyim, telefonumu yenileyeyim, kahvemi evde değil kafede içeyim. Paramı sonuna kadar harcayayım.”

Eskiden kötü günler için kenara para atardık. Şu anda o kötü günleri zaten yaşıyoruz, bari elimizdekinin tadını çıkarayım düşüncesi bir çok insana giderek daha sıcak gelmeye başladı.

Ayrıca turizm ve konaklama alanındaki artış istatistikleri, gıda enflasyonuna rağmen restoran ve hazır yemek harcamalarının yükselmeye devam etmesi bu durumu doğrular nitelikte. Dahası insanların geleceğe dair bu kadar karamsar olduğu bir ortamda bile TÜİK’in Aralık 2025 verilerine göre perakende satış hacmi yıllık bazda %15 artmış durumda.

Peki para biriktirmek gerçekten anlamsızlaştı mı? Bu bir kaçış stratejisi mi yoksa finansal bir intihar mı?

Asıl sormak istediğim şey kötü koşullarda anı yaşamaya çalışmak, geleceğimizden çalmak mıdır yoksa zaten çalınmış bir gelecekten geriye kalan son parçayı kurtarma çabası mı?

[Silence Scream]

Konuya biraz felsefe falan katmak gerekecek sanırım. İşin doğrusu yanlışı kişiye göre değişir. Birileri yarın olmayacak gibi harcar, ona göre bu doğrudur, kimileri de paralarını biriktirir ve yiyemeden göçüp gider. İşin doğrusu kişiye göre değişir.

Türkiye’de harcama oranının artması da biraz ekonomik koşullara dayalı. Gençlerimiz için ışık kapısı yok ki. Araba almak isterse 300 aylık maaşı, ev almak isterse 500 aylık maaşı falan yemeden içmeden biriktirmesi gerekiyor. Bu da gerçek senaryoda imkansız demek. İmkansızlık ise böyle düşünceleri doğuruyor. Eğer kuzey ülkeleri gibi ekonomik güce sahip olsaydık eminim Türkiye’de böyle bir akım göremezdik.

[lodocus]

Bence düzen sıradan insanın bir adım ileriye gidememesi için mükemmel tasarlı, ama çabalayana da yolu açıyor.

Şu anda gereksiz harcamalardan kaçınmak gerçekten çok zor, yani elinizde para varken harcamamak kesinlikle harcamaktan daha zor bir şey. Ama bunu yapmak da mantıklı değil. Çalışırken işinizi hayranlık duyarak yapmıyorsanız, sırf bir ev sahibi olmak veya altınıza araba çekmek zor diye her kazandığınızı harcamak saçmalıktır. O zaman çalışmanın ne anlamı var? Burada ortalama bir işten bahsediyorum. Birkaç saatlik emeğinizin 10 dakikada bitecek bir kahve veya bir günlük emeğinizin 2 kişilik bir akşam yemeği kadar mı ettiğini düşünüyorsunuz?

Varlık saklayabilmek, onu korumak sadece para harcamıyor olmakla açıklanabilen basit bir şey değil. Emek veriyorsanız bunun ne için olduğunu bilmelisiniz.

Ben bu terimle başka bir yerde karşılaşmadım ama milleti para harcamaya yöneltmek için çalışılmış bir trend olabilir. Sadece adının koyulması bile böyle şeylerde toplumu çok büyük etkiler şu dönemde.

[Valcendier]

Paranın bir anlamı kalmadı.Herkesi anı yaşamaya davet ettiler gittikçe ve insanlar yatırım yapsam da bir türlü o istediğim miktarlara çıkamayacağım düşüncesiyle yaşamaya devam ediyor.Bu yüzden ülkede kumar ve benzeri şeyler artmaya başladı.İnsanlar kısa yoldan büyük paralar kazanma hırsı ortaya çıktı ve battıkça battılar.

[Phoenix Anka]

Türkiye’de artık bugünü yaşamak revaçta ve bunun en büyük sebebi de ekonomik zorluklar. İnsanlar parası olmadığı için ekonomik zorluklardan dolayı günü geldiği gibi yaşıyorlar. En iyi şekilde günü tamamlamak istiyorlar ve bu yüzden onları kimse suçlayamaz. Ben geleceği yakmak istemem tabi ama bugünü de harcamak hiç mantıklı değil.

[Lachrymose]

küçükken annem 'gelen gidiyor' dedikten sonra 'gelen gidiyorsa babam neden çalışıyor?' diye sormuştum. kafam hala 'gelenin gitmesini' anlamıyor. gelen gidecekse; neden çalışıyoruz? biz çalışıyorsak ödemelerimizi yaptıktan sonra elimize bir şey kalmalı. bir varlık sahibi olmalıyız. bu varlık altın olabilir, bitcoin olabilir, ev olabilir, araba olabilir; değerli olan herhangi bir şey olmalı. bir şeylerin sahibi olmalıyız. eğer hiçbir şeyin sahibi olamayacaksak zaten kapitalizmin bir anlamı yok. ayrıca, miras bırakabilmeliyiz, miras yoksa da kapitalizmin bir anlamı yok. kapitalizm sadece türkiye'de değil, tüm dünyada sıkıntılı bir noktaya doğru ilerliyor ama daha iyi bir alternatifi de yok. olacağını da sanmıyorum. o yüzden ne olursa olsun 'en azından kendi evimizi almak zorundayız' diye düşünüyorum. o evin içinde yırtık don da giyersin, kuru ekmek de yersin, yeter ki 'her ay birine bir şey ödemek zorunda kalma'; birine bir şey ödemek zorunda değilsen özgürsün. her ay birine bir şey ödeyeceksen: ultra-zengin olman lazım. bence 'satın alma kirala modeli' sadece zenginler ve şirketler için var. normal insanlar için bunlar bir tuzak; fakirsen/ortalamaysan: varlık edineceksin. miktarı fark etmez. bu ay 50 lira, ertesi ay 5000 lira; çalışıyorsan + yazman lazım. yoksa boşa çalışıyorsun. hiç harcamamak da iyi bir şey değil. hiç harcamıyosan da boşa yaşıyosun. bunun bir dengesi var. ne cebi, ne psikolojiyi bozmadan; bu işi kurtarmak lazım.

[Wake Up]

küçükken annem 'gelen gidiyor' dedikten sonra 'gelen gidiyorsa babam neden çalışıyor?' diye sormuştum. kafam hala 'gelenin gitmesini' anlamıyor. gelen gidecekse; neden çalışıyoruz? biz çalışıyorsak ödemelerimizi yaptıktan sonra elimize bir şey kalmalı. bir varlık sahibi olmalıyız. bu varlık altın olabilir, bitcoin olabilir, ev olabilir, araba olabilir; değerli olan herhangi bir şey olmalı. bir şeylerin sahibi olmalıyız. eğer hiçbir şeyin sahibi olamayacaksak zaten kapitalizmin bir anlamı yok. ayrıca, miras bırakabilmeliyiz, miras yoksa da kapitalizmin bir anlamı yok. kapitalizm sadece türkiye'de değil, tüm dünyada sıkıntılı bir noktaya doğru ilerliyor ama daha iyi bir alternatifi de yok. olacağını da sanmıyorum. o yüzden ne olursa olsun 'en azından kendi evimizi almak zorundayız' diye düşünüyorum. o evin içinde yırtık don da giyersin, kuru ekmek de yersin, yeter ki 'her ay birine bir şey ödemek zorunda kalma'; birine bir şey ödemek zorunda değilsen özgürsün. her ay birine bir şey ödeyeceksen: ultra-zengin olman lazım. bence 'satın alma kirala modeli' sadece zenginler ve şirketler için var. normal insanlar için bunlar bir tuzak; fakirsen/ortalamaysan: varlık edineceksin. miktarı fark etmez. bu ay 50 lira, ertesi ay 5000 lira; çalışıyorsan + yazman lazım. yoksa boşa çalışıyorsun. hiç harcamamak da iyi bir şey değil. hiç harcamıyosan da boşa yaşıyosun. bunun bir dengesi var. ne cebi, ne psikolojiyi bozmadan; bu işi kurtarmak lazım.

Evet, olması gerekenler bunlar bence de. Herşeyin güzel bir özeti gibi olmuş bu. Asgari ücret alan birisinin bu ekonomik boyutta birikimi ancak sembolik yapabileceğini de söylemek gerekiyor. Yani biz kapitalist düzende kominist gibi birikim olmadan, devletin vatandaşını sömürdüğü bir ülkenin çocuklarıyız. Bize birikim yapacak ne bir alan, ne de maddi güç bırakıyorlar. Bahsettiğimiz birikim ufak ufak da olsa herkesin yapmaya çalıştığı şey ama asgari ücretlinin alım gücü endeksinde sürekli gerilemesi sonucunda bugün tarihin en yüksek dolar bazlı asgari ücretine rağmen insanlara maaş yetmiyorsa burada da devletin kendini sorgulaması ve nerede yanlış yaptığını fark etmesi lazım. Artık insanları vergi kaynakları olarak değil, hak ettiği rahatı yaşamak üzere çalışan devlet bireyleri, devletin kendisi olarak görmesi lazım yönetimin. Ancak yönetim ile halk arasında uçurumlar var şu devirde. Ekmek bulamıyorlarsa Pasta yesinler diyecek kadar büyük bir fark hem de.

[kriminall]

Doom Spending diye söylenmiş de, bir şeyleri harcamak için kazanmak gerekiyor ama biriktirmek için fazladan kazanmak gerekiyor. Ben biriktiremiyorum ki, fazladan kazancım yok. Mecburen biz de elimizdekiler ile ancak bugünü idare edecek şekilde yaşıyoruz. Bu da doğal olarak var olanı harcama anlamını taşıyor. Bu yüzden de birikim yapamıyoruz. Gerçi yapsak da artık öyle bir enflasyon düzeyindeyiz ki biz Türk lirası olarak biriktirmeye çalışana kadar hedef fiyat yükseliyor.

[Frankwitzer]

Bugünü yaşamak zaten geleceği yakmak değil mi başlıkta bir anlam karmaşası var.

[Balmain]

Yeterince kazanç yoksa, her şey den kısıp hayatı zehir etmeninde anlamı yok. Söylediğiniz gibi dışarıda yemek yemek, telefonu yenilemek bunlar geleceği yakacak harcamalar. Birikim yapmak iyidir, kenara köşe para atmak lazım yarın ne olacağını bilemez kimse. Kenara atılan para insana güvence verir. Gelecek inşa etmenize yardımcı olur. Parayı gerçek değeri olan emtia, fon yada paralara atmak ise paranızı korur ve daha fazla para kazanmanızı sağlar.